رشد گفتار و زبان تا 12 ماهگی: مراحل کلیدی و نشانههای احتمالی تاخیر در گفتار و نیاز به گفتاردرمانی :
رشد گفتار و زبان در سال اول زندگی، پایههای ارتباط کودک با جهان اطراف را میسازد. این فرآیند پیچیده و شگفتانگیز، از نخستین صداهای نوزادی تا کلمات معنادار اولیه را در بر میگیرد. در مرکز گفتاردرمانی پویش، با بهرهگیری از دانش بهروز مبتنی بر منابع معتبر ، خانوادهها را در این مسیر مهم همراهی میکنیم. این مطلب به بررسی دقیق مراحل رشد گفتار و زبان تا 12 ماهگی و نشانههای احتمالی تاخیر میپردازد.
یش از بررسی مراحل رشد، درک تفاوت میان گفتار و زبان – گفتاردرمانی-ضروری است:
گفتار: تولید فیزیکی صداها و کلمات (تلفظ، وضوح صدا)
– زبان: سیستم درک و استفاده از کلمات و قواعد برای بیان مفاهیم (درکی و بیانی)دانستن سن تخمینی رشد هریک از مراحل گفتار در تشخیص سریعتر اختلال احتمالی و بالطبع جلوگیری از تشدید علایم و مشکلات ثانویه ان تاثیر زیادی دارد. برخلاف گذشته های نه چندان دور که گفتاردرمانی کودکان را تا سنین 4تا 5سالگی به تعوبق می انداختندو این کار سبب بروز مشکلات جدی در گفتار و حتی اینده کودک میگردید، امروزه تشخیص به موقع تاخیر و مراجعه بهنگام به گفتاردرمانی میتواند مانع بروز مشکلات بعدی در کودکان گردد.
مراحل رشد گفتار و زبان تا یکسالگی
تولد تا ۳ ماهگی
واکنشهای اولیه: چرخش به سمت صداها، سکوت هنگام شنیدن صدای انسان
تولید صدا: گریههای مختلف برای بیان نیازهای متفاوت، صداهای راحت مانند «آه» و «اوه»
– تعاملات: برقراری تماس چشمی، پاسخدهی به لبخند با لبخند
۴ تا ۶ ماهگی
– توسعه گوشدادن: شناسایی جهت صداها، توجه به اسباببازیهای صدادار
– آواسازی: تولید صداهای حبابگونه، اضافه کردن صداهای سایشی
– صداهای گفتاری اولیه: ظاهر شدن صداهای /ب/، /م/، /پ/ در قالب غان و غون
– تعامل اجتماعی: خندههای بلند، تقلید حالات چهره و تُن صدا
۷ تا ۹ ماهگی
– درک زبانی: پاسخ به نام خود، درک «نه» با تُن آشنا
– تولید صدا: غان و غون هجاگونه («با با با»، «دا دا دا»)، استفاده از صدا برای جلب توجه
– ارتباط غیرکلامی: استفاده از اشارات اولیه مانند دست دراز کردن برای در آغوش گرفته شدن
– تقلید: تقلید حرکات ساده و صداهای گفتاری آشنا
۱۰ تا ۱۲ ماهگی
– درک رو به رشدپاسخ به دستورات ساده مانند «بده به من»، شناسایی اعضای خانواده با نام
– تولید کلمات اولیه: معمولاً ۱-۳ کلمه معنادار (مانند «ماما»، «بابا»، «دا») اگرچه تلفظ ناقص باشد
– تقلید پیشرفتهتر: تقلید کلمات جدید و صداهای محیطی
– اشاراتاستفاده از اشارات اجتماعی مانند دست تکان دادن برای خداحافظی، اشاره کردن با انگشت
نشانههای هشداردهنده تاخیر در رشد گفتار و زبان تا ۱۵ ماهگی
برخی از نشانههایی که نیاز به ارزیابی تخصصی توسط گفتاردرمانگر دارند عبارتند از:
تا ۳ ماهگی
– عدم واکنش به صداهای بلند یا ناگهانی
– عدم تولید صداهای اولیه مانند غان و غون
– عدم برقراری تماس چشمی پایدار
تا ۶ ماهگی
– عدم چرخش به سمت صداها
– عدم تولید صداهای حبابگونه یا غان و غون
– عدم خندیدن یا تولید صداهای خوشایند
تا ۹ ماهگی
– عدم تقلید صداها یا حالات چهره
– عدم تولید صداهای هجاگونه («با با با»)
– عدم پاسخدهی به نام خود
تا ۱۲ ماهگی
– عدم استفاده از اشارات (اشاره کردن، دست تکان دادن)
– عدم تولید هیچ کلمهای (حتی «ماما/بابا» به صورت نامشخص)
– فقدان تلاش برای برقراری ارتباط با صدا، ژست یا کلمه
عوامل مؤثر بر رشد گفتار و زبان
اونز به عوامل متعددی اشاره میکند که -گفتاردرمانی -بر رشد گفتار و زبان تأثیر میگذارند:
۱. عوامل بیولوژیکی: سلامت عمومی، شنوایی، ساختارهای گفتاری
۲. *عوامل محیطی میزان و کیفیت تعامل زبانی، فرصتهای ارتباطی
۳. **عوامل روانی-اجتماعی: دلبستگی ایمن، تشویق و تقویت مثبت
چه زمانی باید به گفتاردرمانگر مراجعه کرد؟
والدین باید در صورت مشاهده موارد زیر، برای ارزیابی تخصصی به مرکز گفتاردرمانی مراجعه کنند:
– نگرانی خود والدین درباره رشد گفتار و زبان کودک
– وجود نشانههای هشداردهنده در هر مرحله از رشد
– سابقه خانوادگی تاخیر گفتاری یا مشکلات شنوایی
– نگرانی درباره شنوایی کودک (عفونتهای مکرر گوش، عدم پاسخ به صداها)
– هرگونه پسرفت در مهارتهای ارتباطی کسب شده
– نگرانی درباره تعامل اجتماعی یا بازی کودک
نقش گفتاردرمانی در رشد اولیه زبان
در مرکز گفتاردرمانی پویش، ما با استفاده از رویکردهای مبتنی بر شواهد خدمات زیر را ارائه میدهیم:
۱.ارزیابی جامع: بررسی همه جانبه مهارتهای ارتباطی، شنوایی و تعاملی کودک
۲. مداخله زودهنگام: طراحی برنامههای درمانی متناسب با نیاز هر کودک
۳. مشاوره خانواده: آموزش روشهای تقویت رشد زبان در محیط طبیعی خانه
۴. کار گروهی: همکاری با سایر متخصصان (شنواییشناس، کاردرمانگر) در صورت نیاز
راهکارهای تقویت رشد گفتار و زبان در خانه
بر اساس اصول مطرح شده در منابع معتبر مانند کتاب اونز، والدین میتوانند:
۱. صحبت کردن مداوم: توصیف فعالیتها، نام بردن اشیا و اعمال
۲. خواندن کتاب: از سنین پایین، با استفاده از کتابهای مقوایی و تصویری
۳. پیروی از علایق کودک: صحبت درباره آنچه توجه کودک را جلب کرده
۴۵. استفاده از آهنگ و ریتم: شعرهای کودکانه، لالاییها
۶. ایجاد فرصت ارتباط: فرصتدهی برای پاسخ کودک، پرسشهای انتخابی
نتیجهگیری
رشد گفتار و زبان در 12 ماه اول زندگی، سفر شگفتانگیزی است که پایههای ارتباط آینده کودک را شکل میدهد. درک مراحل طبیعی این رشد و شناخت نشانههای هشداردهنده، به والدین کمک میکند تا در صورت نیاز، مداخله بهموقع را دریافت کنند. به یاد داشته باشید که هر کودک منحصر به فرد است و ممکن است سرعت رشد متفاوتی داشته باشد، اما شناخت نشانههای خطر و اقدام به موقع و در صورت نیاز با گفتاردرمانی میتواند تأثیر چشمگیری بر رشد ارتباطی کودک داشته باشد.
https://pooyeshclnc.ir/%d8%b9%d9%88%d8%a7%d8%b1%d8%b6-%d8%b9%d8%af%d9%85-%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%ae%db%8c%d8%b1-%d8%af%d8%b1-%da%af%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9%d8%a7%d9%86/https://pooyeshclnc.ir/post.php?post=442&action=edit
در مرکز گفتاردرمانی پویش، با بهرهگیری از دانش روز و منابع معتبر ، آماده ارائه خدمات تخصصی ارزیابی و مداخله زودهنگام برای کودکان هستیم. در صورت هر گونه نگرانی درباره رشد گفتار و زبان کودک خود، مشاوره با ما میتواند اولین گام مؤثر در جهت حمایت از رشد بهینه ارتباطی فرزندتان باشد.
—
*توجه:این مطلب اطلاعات عمومی ارائه میدهد و جایگزین ارزیابی تخصصی توسط گفتاردرمانگر نمیشود. در صورت نگرانی درباره رشد کودک خود، حتماً با متخصصان مرکز گفتاردرمانی معتبر یا سایر متخصصان مربوطه مشورت کنید.
ادرس گفتاردرمانی در کرج: کرج سه راه گوهردشت کوچه ولیعصر4 پلاک 22 ساختمان ایران طبقه سوم گفتاردرمانی پویش
32708298
